De la agricultura tradicional a la “moderna”. X-Pichil: una comunidad maya

ISBN

979-13-87631-37-6

Fecha de publicación

28-12-2024

Licencia

D. R. © copyright 2024. Ever Canul Góngora y Jorge Capetillo.

Juan Ariel Castillo Cocom
Universidad Intercultural Maya de Quintana Roo
0000-0002-1465-3278
Roland Ebel
Montana State University
0000-0002-4391-0245

Acerca de

Le noj ts’íiba ku t’aan yóolal bix u ma’alo’ob meyajtal le kool men le koolnalo’ob ti u petenil Yucatán. Le xooko’ beetab ti u ja’abilo’ob 2009 yéetel 2011 tu kaajil X Pichil, u méek’tan kaajil Felipe Carrillo Puerto, Quintana Roo, México; tu’ux ku beetal úuchben paak’aálil.
Ti’al le xooko’ tin kaxtajo’on jejeláas máako’ob ti’al u tsoolik to’on bix u meyajtal le koolo’. Jetúune bino’on te kaajo’ yéetel tin beetajo’on wakp’éel tsikbal. Beyxan tin beetajo’on 129 encuestaso’ob ich le kaajo’.
Ich le tsikbalo’ le máako’ob tu ya’alajo’ob máaxo’obi’, yóolal u ch’i’ibalilo’ob, yóolal u koolo’ob, beyxan bix u kooniko’ob le jejeláas icho’ob ku ts’aik le koolo’.
Le encuesta tu ye’esaj to’on tu nojochtal le koonolalo’ob. Le 94 % máako’ob yaano’ob ichil u ja’abil 40. 44 % yaano’ob ichil u ja’abil 50.
Chen jujuntúul paalal u k’aat u meyajto’ob le koolo’, le beetike’ ya’ab koolo’ob táan u meyajtalo’ men u laak’ koolnalo’ob. U 64 % le koolo’ob xuul u paak’lo’.

Referencias

Altieri, M. (2002). Agroecology: the Science of Natural Resource Management for Poor Farmers in Marginal Environments Elsevier, 1-24
Anónimo. (2006). La Milpa Organica: Circle of Life. Retrieved 24 de agosto from https://smallfarms.typepad.com/small_farms/2006/06/la_milpa_organi.html
Arias Reyes, L. (1994). La Producción Milpera Actual en Yaxcabá, Yucatán  In La Milpa en Yucatán: Un Sistema de Producción Agrícola Tradicional (pp. 171–197). Colegio de Postgraduados.
Balam Chim, P. (2011). Milpa de Pedro Balam Chim. In.
Balam Kú, C. M. (2011). Estudiante de preparatoria. In.
Barrera-Vásquez, A. y. S.-R. (1972). El Libro de los Libros de Chilam Balam. Fondo de Cultura Económica.
Barrera Vásquez, A., Juan Ramón Bastarrachea Manzano, William Brito Sansores, Refugio Vermont Salas y David Dzul Góngora. (1980). Diccionario Maya Cordemex: Diccionario Maya – Español – Maya. In Diccionario Maya Cordemex: Diccionario Maya – Español – Maya.
Bartolomé, M. A. (1988). La Dinámica Social de los Mayas de Yucatán: Pasado y Presente de la Situación Colonial Instituto Nacional Indigenista.

Carrito de compra